Böbrek Yetmezliği Riskini Azaltmanın Yolları!

Böbrek Yetmezliği

Böbrekler vücudumuzun önemli organlarındandır. Birçok görevi üstlenirler.  Böbreklerin zararlı ( toksin) maddelerin idrar yoluyla vücuttan atılması, kan basıncının yani tansiyonun kontrol altında tutulması , kemiğin güçlenmesinden yardımcı olma gibi hayati önem taşıyan görevleri vardır. Böbreklerin işlevlerini kaybetmesi , görevlerini kısmen yada tamamen yapamaz duruma gelmesiyle böbrek yetmezliği ortaya çıkar.  Bulguları çok belirgin olmadığından ilk aşamada tanı koyulamayabiliyor. Bazen tesadüfen ya da başka sebeplerle gidilen kontrollerde teşhis konulduğu bile oluyor.

Böbrek Yetmezliğinin Nedenleri ?

Çeşitli hastalıklara bağlı olarak kendini gösterebilir. Kanda bulunan su , tuz ve diğer maddelerin  ( elektrolitlerin ) dengesinin bozulması olarak açıklayabiliriz.  Böbreklerin çalışmamasıyla elektrolitler ve atık sıvılar vücutta depolanmaya başlar. Atıkların seviyesi yükseldikçe de ciddi sonuçlara neden olabilir.

Şeker hastalığına bağlı diyabetik nefropati , tansiyon yüksekliği en sık karşılaşan nedenler arasındadır.

Böbrek yetmezliği ilk aşamalarında , tuvalette idrarın az gelmesi ,bacak ve ayaklarda ödem oluşması gibi problemler görülebilir.

Bir sonraki aşamada ise vücut genelinde şişlik, nefes almada zorlanma ve güç kayıpları görülebilir. Bu belirtilerin yanında iştahsızlık, mide bunaltısı , kusma, uyku sorunları, halsizlik , sinirlilik hali , yüksek tansiyon, çabuk yorulma, göğüs ağrısı , kaşıntı , kas krampları görülebilir.

Tabi bu belirtiler kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Böbrek hastalıklarının çoğu ağrısız ve sinsi bir şekilde seyredebilir. Teşhis ise muayene sonucuyla değil , laboratuvar ortamında konulur.

İdrarda kan hücrelerinin ve protein kaybının görülmesi, kan tetkikinde serum kreatin değerinin yükselmesi tanı için önemli bulgulardır. Bunun dışında gerekli görüldüğünde doku örneği testi, görüntüleme testi, idrar çıkış ölçümü istenebilir.

Böbrek yetmezliği akut ve kronik olarak ikiye ayrılır.

Akut Böbrek Yetmezliği

Akut böbrek yetmezliği kandaki atık maddeleri süzme fonksiyonlarını ani şekilde kaybetmesidir. Tromboz, emboli , vaskülit, hemolitik üremik sendrol , yaygın damar içi pıhtılaşması gibi küçük böbrek arterleri gibi nedenler akut böbrek yetmezliğine neden olabilir.

Kusmaya ve ishale bağlı sıvı kaybı , kan kayıpları, ağır yanıklar , çocukluk dönemlerinde sık tekrarlayan boğaz enfeksiyonları ve bunun gibi birçok neden akut böbrek yetmezliğine yol açabilir.

Hastanın öyküsü dinlenir, kan ve idrar tahlilleri , batın ultrasonorafi , batın bilgisayarlı tomografi , manyetik görüntüleme gibi tetkikler istenerek tanı hakkında kesin hüküm sağlayabiliriz.

Tedavide amaç ise böbrekleri eski sağlığına geri döndürmektir. Hastanede yatırılarak sıvı ve elektrolit dengesini korumak ve besin takviyeleri yapılır. Gerekli görüldüğünde sıvı ve kan takviyeleri yapılır. Vücutta oluşan ödemler için idrar söktürücü ilaçlar kullanılır. Kanda biriken atık maddeler için geçici olarak diyaliz tedavisi uygulanır.

Böbrek Yetmezliği Tedavisi
Böbrek Yetmezliği Tedavisi

Kronik Böbrek Yetmezliği

Kronik böbrek yetmezliği her iki böbreğin normal düzeyde çalışmayı bıraktığı aşamadır. Geri dönüşümü olmayan böbreği fonksiyon bozukluğu olarak da tanımlayabiliriz. Bunun birçok nedeni vardır. Bunlar ;

  • Hipertansiyon
  • Akdeniz ateşi hastalığı
  • Tip 1 veya Tip 2 diyabet
  • Glomerülonefritler
  • İdrar yollarında tıkanma
  • Aşırı tuz tüketimi
  • Obezite
  • Polikistik böbrek hastalığı
  • Amiloidoz birikimi
  • Lösemi ve lenfoma gibi birçok faktör kronik böbrek yetmezliğine neden olabilir.

Kronik böbrek yetmezliği bulgularının olduğu düşünülen hasta üroloji uzmanı tarafından değerlendirilmesi gerekir.Kesin teşhis için idrar ve kan testleri , seroklojik testler , radyolojik tetkikler, nükleer tıp yöntemi , renal biyopsi , sintigrafik testler, parathormon düzeyi kontrolü gibi tetkikler istenir. Bunun yanında ekokardiyografi tetkiki ve kalp mutlaka değerlendirilir.

Kronik böbrek yetmezliğinde tedavi ;

  • Böbrek hastalığının ilerlemesinin durdurulması
  • Destek tedavi uygulanması
  • Diyaliz kararı ( Hemodiyaliz – Periton Diyaliz)
  • Böbrek nakli
  • Uzmanlar tarafından hastaya en uygun tedavi seçilerek vakit kaybedilmeden sürece başlanmalıdır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir